Nabierają tempa konsultacje treści tablicy, jaką zamierzamy upamiętnić ofiary ubeckich prześladowań z Łomży i Ziemi Łomżyńskiej. Prawdopodobnie w czerwcu br. tablica zostanie odsłonięta na budynku przy ul. Nowogrodzkiej 5 w Łomży, gdzie swoją siedzibę mieli oprawcy z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łomży. Wczoraj, po publikacjach na ten temat w mediach, odezwało się (mejlem i telefonicznie) 11 osób – głównie z Łomży. Dziękujemy za pomoc i współpracę wszystkim, którym nie obce są sprawy Małej Ojczyzny, a zwłaszcza portalom 4 lomza, Super Łomża i Mylomza, telewizji SKORPION, radiu NADZIEJA, KONTAKTOM (czytajcie w przyszłym tygodniu). Będziemy wdzięczni za dalszą współpracę.
Do udziału w konsultacjach zapraszamy wszystkie media, historyków, a także organizacje społeczne, kombatanckie, zawodowe, wszystkich łomżyniaków w kraju i za granicą. Zależy nam szczególnie na udziale w konsultacjach tych, którzy przeżyli koszmar Nowogrodzkiej 5, a także ich rodzin i najbliższych, przyjaciół i znajomych.
Inicjatywa upamiętnienia tych, którzy przy Nowogrodzkiej 5 stracili życie lub „jedynie” cierpieli za to, że nie godzili się na narzucany Polakom system, albo ścigani byli za inne, często pospolite „przestępstwa” zrodziła się pięć lat temu. Losy wielu związanych z ponura przeszłością budynku przy Nowogrodzkiej opisywaliśmy w cyklu „Tajemnica domu: Nowogrodzka 5” w kwartalniku ZG TPZŁ „Wiadomości Łomżyńskie”. Już wówczas podkreślaliśmy: ubecy prześladowali tam co najmniej kilkaset osób. Kilka z nich – według informacji przekazanych nam przez Czytelników – ma po dziś dzień miejsce swojego ostatecznego spoczynku na tej posesji. Z dostępnych dokumentów i publikacji wynika, że liczba prześladowanych może przekraczać tysiąc. Po pierwszej publikacji na naszej stronie internetowej informacji o zamiarze fundowania tablicy zadzwonił mieszkający w Gdańsku łomżyniak z następującą informacją: „Brat mojego kolegi spędził na Nowogrodzkiej siedem miesięcy za rzekomą współpracę z partyzantką. Po wojnie już ten kolega powiedział mi - oczywiście „po cichu”, że na Nowogrodzkiej mogło siedzieć nawet ponad 2 tysiące ludzi”.
Wczoraj otrzymaliśmy list mejlowy o następującej treści: (...) katownia sama w sobie nie była komunistyczna, gdyż aparat Urzędu Bezpieczeństwa był hierarchiczny a nie oparty na zasadach komunistycznych (władzy kolegialnej, władzy robotniczej itd.). W obecnym zatem ujęciu jest niepoprawny logiczno-politologicznie. Domyślam się, że chodziło o fakt, że katownia umacniała stalinizm (który zresztą z filozoficzno-politycznym komunizmem Marksa ma tyle wspólnego co z kapitalizmem) - to jednak z treści nie wynika. Dlatego proponuję:
ŁOMŻYNIAKOM I MIESZKAŃCOM ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ ZA WIERNOŚĆ NIEPODLEGŁEJ OJCZYŹNIE MĘCZONYM I ZAMORDOWANYM W KATOWNI PRZY UL. NOWOGRODZKIEJ 5 W LATACH 1945-1956 PRZEZ FUNKCJONARIUSZY POWIATOWEGO URZĘDU BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO W ŁOMŻY SŁUŻĄCEGO STALINIZMOWI
Jak widać – potrzeba społecznej konsultacji ostatecznej treści tablicy – jest jak najbardziej potrzebna i uzasadniona. Liczymy także na to, że Instytut Pamięci Narodowej, pomyślnie zakończy prowadzone – jak zapewniają prokuratorzy IPN – od kilku lat śledztwo w sprawie przestępstw popełnionych przy Nowogrodzkiej. Jest to o tyle istotne, że właściwie tylko IPN może zadecydować o ewentualnych (obiecanych wcześniej) badaniach posesji georadarem lub badaniach odkrywkowych zmierzających do ustalenia ewentualnego miejsca pochówku zwłok. Dopiero wówczas będziemy mieć pewność co do informacji, krążących od lat w ustnych przekazach łomżyniaków. Dotyczą one zresztą również znajdujących się na posesji komórek oraz piwnic budynku głównego.
Przypominamy, że przedstawiona przez nas do konsultacji treść tablicy ma następujące brzmienie:
Żyć dopiero zaczniesz, gdy umrzesz kochając
ks. Jan Twardowski
ŁOMŻYNIAKOM I MIESZKAŃCOM ZIEMI ŁOMŻYŃSKIEJ ZA WIERNOŚĆ NIEPODLEGŁEJ OJCZYŹNIE MĘCZONYM I ZAMORDOWANYM W KOMUNISTYCZNEJ KATOWNI PRZY UL. NOWOGRODZKIEJ 5 W LATACH 1945-1956 PRZEZ FUNKCJONARIUSZY POWIATOWEGO URZĘDU BEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO W ŁOMŻY
WDZIĘCZNI POTOMNI
Na propozycje co do treści tablicy oczekujemy do 25 stycznia br. poczta tradycyjną – ul. Sienkiewicza 8, 18-400 Łomża, lub pocztą elektroniczną: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.">Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript. albo Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.">Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.. Zamierzamy opublikować najciekawsze propozycje po zakończeniu konsultacji. O ostatecznym kształcie napisu zadecydują z pewnością zaproszeni do współpracy przez TPZŁ znawcy tematu.
