
Już tylko sześć lat pozostało do 600-letniej rocznicy pamiętnego 15 czerwca 1418 roku, kiedy to Janusz Mazowiecki I, zwany Starszym przystawił swoją pieczęć pod dokumentem czyniącym Łomżę miastem. Rok temu Publiczne Gimnazjum Nr 8 w Łomży – jako pierwsza na razie placówka na Ziemi Łomżyńskiej – przyjęła imię Księcia Janusza I Mazowieckiego. To wystarczające powody, by do tej zacnej szkoły zwołać zastępy rycerzy na I Turniej Miast na Szlaku Książąt Mazowieckich. Mimo nie najlepszej pogody, fetowanie Święta Łomży było dość udane, choć miejscowe bractwo rycerskie w turniejowych szrankach uplasowało się dopiero w połowie stawki.
Dokładnie 594 lata temu Janusz I Mazowiecki Starszy opublikował przywilej, który stał się podstawą późniejszego rozwoju miasta. Preambuła dokumentu rozpoczynała się słowami: W imię Chrystusa Amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę Jan. Jan (pisownia oryginalna) z Bożej łaski starszy książę Mazowsza i Ziem Ruskich, pan i dziedzic czerski, chcemy, aby było wiadome wszystkim tak obecnym jak i przyszłym, ogólnie wszystkim, którym będzie należało zaznajomić się z niniejszym dokumentem. Usilnie pragnąc nieustannie powiększać dobro naszego księstwa a szczególnie nawiedzić miasto nasze łomżyńskie i mieszkańców tego miasta osiedlonych i tych, którzy osiedlą się, naszą zwykłą łaską książęcą i specjalnym wyróżnieniem, aby to miasto uświetnione wolnościami i prawami niżej zaznaczonymi i opisanymi mogło tym dogodniej i szybciej być osiedlone, doprowadzone i skierowane ku bardziej obfitym zyskom, łaskawie uważaliśmy za słuszne dać prawa niżej opisane i zaznaczone wszystkim mieszkańcom czy zamieszkującym wspomniane miasto łomżyńskie, jak wspomniane zostało, osiedlonym i mającym się osiedlić, i niniejszym dajemy tym mieszczanom czy zamieszkującym miasto Łomżę, aby było przestrzegane nienaruszenie i nietykalnie po wieczne czasy przez nas i naszych następców.
594 lata później Prezydent Łomży, Mieczysław Czerniawski, przebrany w stroje z epoki Księcia Janusza I, w asyście swojej zastępczyni, Mirosławy Kluczek występującej w strojach i roli Księżnej Anny Danuty, witał dostojnych gości, przybyłych do Hali Olimpijczyków Polskich przy PG 8. Powiedział m.in.: -Witam i pozdrawiam w murach ponad 1000-letniej Łomży, w jednym z najstarszych miast mazowieckich, stolicy Ziemi Łomżyńskiej. Witam Was - Dostojne Panie, Zacni Panowie, Urodziwe Mieszczki i Mężni Wojowie na konferencji, poprzedzającej szlachetną rycerską rywalizację w ramach pierwszego Turnieju Miast „Na Szlaku Książąt Mazowieckich. Tegoroczne spotkanie ma szczególną wymowę, bo przypada w 550. rocznicę inkorporacji pierwszych ziem Księstwa Mazowieckiego do Korony Polskiej. Łomża chce na Szlaku Książąt Mazowieckich przypominać wspólne korzenie, historię, tradycję i wspólne dziedzictwo mieszkańcom historycznego Mazowsza, które choć dziś rozbite pomiędzy województwo mazowieckie, łódzkie i podlaskie, w średniowieczu, przez blisko trzy wieki, było samodzielnym organizmem państwowym rządzonym przez dynastię książąt mazowieckich wywodzących się od Konrada Mazowieckiego”. Mieczysław Czerniawski wyraził nadzieję, że Turniej Miast na Szlaku Książąt Mazowieckich stanie się cyklicznym wydarzeniem i platformą wielokierunkowej współpracy miast. - Chcemy, by stał się forum wymiany poglądów, prezentowania ciekawych inicjatyw i nawiązania współpracy między ludźmi, którym na sercu leży wspólne dziedzictwo kulturowe. Prezydent Łomży pogratulował nauczycielom i uczniom Publicznego Gimnazjum nr 8, którzy przed rokiem uroczyście otrzymali imię i sztandar. - Dziękuję za to piękne budowanie przyszłości na fundamencie historii – mówił Mieczysław Czerniawski.
W obradach konferencji uczestniczył m.in. koordynator Szlaku Książąt Mazowieckich, Daniel Sukniewicz, który mówił m.in. o spuściźnie dawnych władców Mazowsza. Dr Łukasz Popowski - prezes Stowarzyszenia na Rzecz Historycznej Odbudowy Zamku w Sochaczewie „Nasz Zamek” rozwodził się na temat sukcesów w odtwarzaniu świadomości mazowieckiej, a zastępca burmistrza Przasnysza, Wiesława Helwak pouczała jak rewitalizować zabytki, aby opowiadały historię, która wywołuje pozytywne i trwałe emocje u mieszkańców i turystów. Przasnysz ma w tym względzie faktycznie sporo doświadczenia.
Przy okazji podsumowano konkursy organizowane z tej okazji przez PG 8. Gimnazjaliści z całego miasta pisali m.in. prace na temat: „Nadanie praw miejskich przez Księcia Mazowieckiego Janusza I - rozwój Łomży w XV-XVI wieku.” Uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów przygotowywali prace na międzyszkolny konkurs plastyczny „Zapraszam Księcia Mazowieckiego Janusza I na spacer po Łomży”. Laureaci otrzymali atrakcyjne nagrody. Młodzi artyści z gimnazjum nr 8 przygotowali bardzo interesującą historyczną część artystyczną, w której oczywiście nie zabrakło średniowiecznych tańców i walk rycerskich.
Następnie na skate parku przy ul. Księżnej Anny rozpoczęła się rycerska rywalizacja. Do turniejowych walk stanęło dziewięć samorządów z gmin położonych na Szlaku Książąt Mazowieckich. Najlepszymi okazali się wojowie z gminy Sanniki, którzy wywalczyli na cały najbliższy rok tytuł Honorowej Stolicy Księstwa Mazowieckiego i statuetkę z wbitymi w kamień dwoma mieczami. Oni też będą gospodarzami II Turnieju Rycerskiego w przyszłym roku. Na drugim miejscu uplasowały się Kozienice, a na trzecim - Góra Kalwaria. Łomżyńskie biało- i rudogłowy, wspierane przez zacnych wojów Łukasza z Ratusza i Michała z Farnej zajęli zaszczytne piąte miejsce.